Il-Milied skont Irvin Vella

It-tieni ktieb fis-sensiela Irvin Vella, Investigatur Virtwali ħiereġ fil-jiem li ġejjin. Il-Każ tas-Serqiet Strambi  jinvolvi għadd ta’ serqiet li jsiru kollha fi żmien il-Milied. B’xi mod jew ieħor, il-Milied jolqot lil kull wieħed mill-karattri tal-istorja, kif wara kollox jolqot lilna: min iħobbu, min jobogħdu, min ifakkru f’ħaġa u min f’oħra.

screen-shot-2016-10-21-at-13-00-53

Għal Irvin pereżempju, il-Milied marbut mal-ħlewwiet tradizzjonali Maltin (u internazzjonali), ibda mill-qagħaq tal-għasel u spiċċa fl-imbuljuta, ix-xarba sħuna bil-qastan u l-kukkudina mqassma fuq iz-zuntier tal-knisja wara l-quddies ta’ nofsillejl. U ovvjament, l-ikla kolossali nhar il-Milied, mill-kċina t’ommu Marthese. Wara kollox, ma tistax tiġi l-ewwel fil-klassifika tal-aktar nies ħoxnin fid-Dinja mingħajr ma tagħmel ftit sforz.

Għal Luca u Laura, l-assistenti (u kuġini) t’Irvin, il-Milied żmien tad-dwejjaq għax ifakkarhom f’missierhom li miet ftit tas-snin qabel. Fil-Milied kien dejjem jieħu żmien off mix-xogħol u jqatta’ kważi xahar sħiħ magħhom. Għalhekk għalihom żmien iebes, u jippreferu jmiddu jdejhom ħalli ħsibijiethom ma jitfgħuhomx f’burdati mdallmin.

Għal Francis Cilia, sid il-Best In Town Confectionery (est. 1987) il-Milied l-aħjar żmien għan-negozju tiegħu u jħobb iżejjen il-vetrina tal-ħanut bl-aħjar mod possibbli. Saħansitra jħalliha mixgħula u bix-shutter imtella sa nofsillejl kuljum fi żmien il-Milied.

Għal Pauline Farrugia, sid ta’ wieħed mill-ħwienet li nsterqu, il-Milied ma jfisser xejn. U lanqas l-Għid jew kwalunkwe festa oħra. Għal Pauline jeżisti biss ix-xogħol. Minn xħin jisbaħ sa xħin jidlam u anki fil-ħolm.

Għall-Ispettur Montebello, it-taħlita tax-xita tqattar, dwal iteptpu u mużika tal-Milied hija xi ħaġa imsaħħra. L-uniku xewqa li għandu hija li dak il-Milied imur iqattgħu mal-mara u mat-tifel, li għadu jemmen li jeżisti Father Christmas. Ooops.

Għal Marissa Abela, waħda mill-aħwa propjetarji ta’ Calleja Bros – il-fabbrika fejn jiżvolġi l-każ,  il-Milied żmien ta’ nostalġija li iżda jnissel paċi interna fiha, u ż-żmien li tisma’ Let it Snow ta’ Dean Martin on repeat, waħda mill-aktar diski għal qalbha.

U għalik, xi jfisser il-Milied?


Il-Każ tas-Serqiet Strambi huwa pubblikazzjoni ta’ Merlin Publishers u se jkun għall-bejgħ fil-jiem li ġejjin madwar Malta u Għawdex. Għal aktar tagħrif dwar il-kotba tiegħi żur www.johnabonello.com jew il-paġna tiegħi fuq Facebook.

Kotba fis-sensiela Irvin Vella, Investigatur Virtwali:
  1. Il-Każ Manduca (2015)
  2. Il-Każ tas-Serqiet Strambi (2016)
Advertisements

Minn villa fir-Rabat għal fabbrika fil-Marsa

Sentejn ilu, Irvin Vella idebbutta fix-xena lokali bl-ewwel każ tiegħu, b’investigazzjoni ta’ dehriet strambi ġewwa villa fir-Rabat. Il-villa nnifisha kważi saret karattru ieħor f’Il-Każ Manduca u lill-qarrejja intrigathom ħafna.

F’dan it-tieni ktieb, il-post fejn isseħħ il-biċċa l-kbira tal-istorja wkoll għandu importanza. Din id-darba mhix villa b’ġonna kbar, b’arkitettura gotika u soqfa impittrin, iżda fabbrika tal-ikel f’xatt il-Marsa. Bini ta’ żmien l-Ingliżi, faċċata tal-power station l-antika, imħażen maqlubin f’fabbrika fejn jiġu manifatturati snacks popolari ħafna. Speċjalment m’Irvin.

img_20161008_145639
It-triq fil-Marsa fejn tiżvolġi l-istorja
Il-fabbrika hija ovvjament fittizja, ħolqien immaġinat, ispirat miż-żmien li qattajt naħdem ġewwa post simili fil-Mosta bejn l-1995 u l-1999. Dak kien l-ewwel impjieg full-time tiegħi, fejn tgħallimt ħafna u fejn l-esperjenzi li ġarrabt kienu pedament tajjeb għax-xogħolijiet li għamilt wara. Il-kumpanija li kont naħdem magħha dak iż-żmien, l-OK Products Ltd, għadha sal-lum tagħmel boroż ta’ snacks, fosthom uħud li ddisinjajt jien stess.

screen-shot-2016-10-08-at-14-37-45
Il-qoxra, xogħol ta’ Lisa Falzon u Pierre Portelli
Għal darb’oħra, l-illustrazzjonijiet huma xogħol Lisa Falzon. Bħalma ġara fl-ewwel ktieb, Lisa rnexxielha tħoss l-vibe tal-post u ħolqot l-illustrazzjoni tal-qoxra madwar dawn l-imħażen. U żiedet il-qanpiena tixgħel mal-faċċata tal-bini, għax wara kollox, is-serqiet strambi seħħew ħamest ijiem qabel il-Milied.

Il-Każ tas-Serqiet Strambi huwa pubblikazzjoni ta’ Merlin Publishers u se jkun għall-bejgħ fil-jiem li ġejjin madwar Malta u Għawdex. U qrib Kemmuna, għax fuq il-vapur t’Għawdex jinbiegħ ukoll.

Għal aktar tagħrif dwar il-kotba tiegħi żur www.johnabonello.com jew il-paġna tiegħi fuq Facebook.

Kotba fis-sensiela Irvin Vella, Investigatur Virtwali:
  1. Il-Każ Manduca (2015)
  2. Il-Każ tas-Serqiet Strambi (2016)

Irvin Vella u l-borża favorita tiegħu

Wara s-suċċess uberenormi ta’ Irvin Vella u l-ewwel avventura tiegħu, wasal iż-żmien għat-tieni każ tal-investigatur virtwali—Il-Każ tas-Serqiet Strambi.

irvin-2-cover-frontIt-tieni storja faqqset b’mod li jekk insejjaħlu sempliċiment interessanti ma nkunx qed niddeskrivih sew sew. Kultant nofs ta’ kelma wkoll tagħtik idea. Kultant jaf tkun storja mhux tas-soltu li tispirak, bħal din li ġejja.

Madwar ħames snin ilu, waqt li qiegħed ix-xogħol naħdem għall-kwiet (għal darba ma kellix headphones u mużika qawwija f’widnejja), nisma’ kollega tiegħi jirrakkonta kif kumpanija lokali tal-isnacks għamlet sejħa biex tiġbor konsenja prodotti wara li barmil tal-plastic waqa’ fil-forn fejn jinħema l-prodott. Dak il-ħin is-subkonxju ġibed dik l-istorja u nebbet l-ewwel żerriegħa ċkejkna li finalment wasslet għat-tieni ktieb fis-sensiela ta’ Irvin Vella.

Il-Każ tas-Serqiet Strambi hija storja ambjentata fi żmien il-Milied, meta fil-gazzetti lokali jiġu rapurtati għadd ta’ serqiet fejn il-Pulizija ma setgħux isibu x’insteraq. Irvin u l-kuġini tiegħu Luca u Laura, mill-ewwel jaraw il-potenzjal ta’ każ ġdid—xejn xejn, huwa mod kif iqattgħu l-btajjel tal-Milied b’mod naqra aktar interessanti milli jaħlu l-ħin jilagħbu l-PlayStation, inaqqru l-iSpintzies (il-borża favorita t’Irvin) u jixorbu l-kukudina.

Il-ktieb, ippubblikat minn Merlin Publishers u b’illustrazzjonijiet u qoxra faqa ta’ Lisa Falzon, se jkun għall-bejgħ fil-jiem li ġejjin mill-ħwienet tal-kotba kollha madwar dawn il-gżejjer sbieħ, inkella tistgħu tixtruh billi tibagħtuli email.


Għal aktar tagħrif dwar il-kotba tiegħi żur www.johnabonello.com jew il-paġna tiegħi fuq Facebook.

7 raġunijiet għaliex għandek tieqaf taqra

Il-qari ħażin ħafna. Ħażin għalik u għal ta’ madwarek. U mhux raġuni waħda hemm, imma minn tal-anqas 113. Hawn se nsemmi biss 7:

  1. Il-qari jagħmlek intelliġenti – Tkun iblah jekk xi darba f’ħajtek għaddielek il-ħsieb li ssir taf ftit aktar milli diġà taf. Immaġina kemm in-nies ta’ madwarek jibdew jarawk interessanti, u joqogħdu jiffittawk u jkunu jridu jsiru jafuk aktar mill-qrib. Tal-biża’.
  2. Il-qari jaljenak mill-ġrajjiet kurrenti – Mhux ċajta, tintilef fi ktieb u taħrablek l-aħbar li l-Ingilterra vvutaw biex joħorġu mill-Unjoni Ewropea, jew li Cristiano Ronaldo ma jiħux gost meta jeħdulu ritratti waqt li jkun il-baħar. Traġedja.
  3. Waqt li qed taqra, qed titlef iċ-ċans li taqbad il-pokemon li jmiss. Kemm qbadt int?
  4. Tista’ tieħu riħ f’għajnejk – Int u taqra l-uniċi muskoli li tuża huma għajnejk. Jekk jgħaddi biżżejjed ħin, dawn jiġu jaħarqu u ovvjament tista’ tieħu riħ. Qrajtha xi mkien din, mhux ċert fejn.
  5. Tista’ titkeċċa mix-xogħol – Ħafna jafu li min jaqra jispiċċa jintilef fil-ktieb li jkun qed jaqra u jinsa d-dinja u kulm’hemm fiha. Naturalment, dan ifisser li qarrej se jasal tard ix-xogħol. U tagħmilha darba, imbagħad tnejn, imbagħad tlieta … fl-aħħar il-famuża ġarra se tixpakka.
  6. B’tal-linja jaqbillek. Bil-qari le – Issib ħafna li jintefgħu jaqrawlek f’tal-linja. Imbagħad, mitlufin fil-ktieb, ma jindunawx li waslu u jispiċċaw post ieħor. U għidli int, kif se tmur id-dar issa?
  7. Ċerti kotba jibdluk fi kriminal – Minn fejn ħsibtu li jġibu l-ideat il-ħallelin u l-qattiela jekk mhux mill-kotba? Dawn it-thrillers u l-polizjeski kollha jduru mas-saqajn u mal-ixkafef tal-kotba ħsara biss qed jagħmlu. Għalik qed ngħid, awtur irresponsabbli.

Jekk wara li qrajt dawn it-twissijiet kollha, ġejt ala biebek u xorta trid tibqa’ tagħmel ta’ rasek u tibqa’ taqra, għax ma tippruvax wieħed minn dawn:

U int, taf xi raġuni oħra għalfejn jaqbillek tieqaf taqra?

Vella, Irvin Vella . . .

. . . minn Ħ’Attard. Imwieled Mattheus Vella, iben Anthony a.k.a. Twanny u Marthese Vella. Bidel ismu għal Irvin b’rikors il-Qorti fl-età ta’ 18-il sena, fl-istess żmien li għażel li jibda jistudja biex isir Investigatur Privat. ‘Il quddiem beħsiebu jibdel anki kunjomu.

Beda jsejjaħ lilu nnifsu L-Investigatur Virtwali (la liċenzja t’Investigatur Privat għad m’għandux).

Fetaħ uffiċċju Ħ’Attard stess, wara li kkapparra l-garaxx tad-dar t’ommu u ta’ missieru (hekk jew b’hekk il-ġenituri tiegħu ma jsuqux u qatt ma kellhom karozza). Minn dan l-uffiċċju beda jitħarreġ f’investigazzjonijiet ċkejknin, għax jemmen li l-prattika tagħmlu nies.

Wieħed mill-ewwel każijiet li solva kien dwar serq ta’ qattus ta’ mara xwejħa jisimha Eleonora Psaila. Dak il-qattus, li kien jismu Gusto, kellu jġib risq kbir lil Irvin Vella, L-Investigatur Virtwali. L-istess Eleonora, xhur wara, marret mill-ġdid għandu, din id-darba sabiex jgħin lil żewġt iħbieb tagħha. Dan il-każ kien dokumentat fl-ewwel ktieb mis-sensiela Irvin Vella: Investigatur Virtwali u jġib l-isem ta’ Il-Każ Manduca.

L-akbar ħbieb ta’ Irvin Vella huma l-kuġini tewmin tiegħu Luca u Laura, li ġew lura Malta wara l-mewt ħabta u sabta ta’ missierhom. Għalkemm għad għandhom 11-il sena, għandhom ħiliet investigattivi li jħaddmu biex jagħtu daqqa t’id lil kuġinuhom fil-każijiet li jkollu.

Bħalma se jagħmlu fil-każ il-ġdid, dak dwar għadd ta’ serqiet strambi fi żmien il-festi tal-Milied . . .

Tkixxef naqra oħra dwar l-ewwel każ t’Irvin Vella hawnhekk.

9 stejjer mill-Mellieħa

view

Fi bloggata riċenti ktibt dwar l-esperjenza tiegħi mal-istudenti tas-6 sena tal-iskola primarja tal-Mellieħa, fejn flimkien bdejna naħdmu fuq għadd ta’ stejjer bil-ħsieb li jiġu ppubblikati. Wara dik l-ewwel laqgħa erġajt mort fl-iskola fil-bidu ta’ Frar fejn rajt l-ewwel abbozzi tal-kitbiet. F’dan l-istadju l-istejjer kienu għadhom qegħdin jiġu żviluppati u għalhekk iddiskutejt mal-istudenti kif jistgħu jtejbu xogħlhom. Tajthom ftit direzzjoni biex jiżviluppaw l-ideat tagħhom aħjar, mingħajr ma ndħalt wisq …

Wara t-tieni żjara, Mark Camilleri, koordinatur tal-proġett, għaddieli d-9 abbozzi kompluti u stajt nagħmel l-ewwel xogħol ta’ editjar. Qgħadt attent li t-tibdil li nagħmel ma jaffettwax b’mod negattiv l-oriġinalità tal-istejjer – u kienu oriġinali tassew! L-għan tiegħi kien li nirfina kemm nista’ dawn l-istejjer qosra biex jispikkaw aktar.

Id-9 stejjer mit-3 klassijiet li ħdimt magħhom huma kollha stejjer tajbin, b’ideat friski u miktubin b’ħila. Kont sorpriż ħafna bil-livel miksub minn dawn l-istudenti. Peress li hemm numru ta’ tfal barranin f’kull klassi, xi wħud mill-istejjer inkitbu bl-Ingiż u se jiġu tradotti bil-Malti qabel issir il-pubblikazzjoni.

It-Tnejn 14 ta’ Marzu 2016 mort għall-aħħar żjara tiegħi mal-istudenti. Fissirtilhom it-tibdil li għamilt, u fehemthom kemm l-editjar huwa proċess indispensabbli fil-kitba. Kelli diskussjoni interessanti ħafna magħhom dwar dan, u dwar affarijiet oħra wkoll, fejn fost l-oħrajn xtaqu jkunu jafu aktar dwar l-espejenzi tal-pubblikazzjonijiet tiegħi.

Issa tibda l-fażi finali, fejn l-istudenti jaħdmu mal-għalliema tal-arti tagħhom biex joħolqu l-illustrazzjonijiet tal-ktieb tagħhom stess. Fl-istess ħin, għadd ta’ voluntiera se jkunu qegħdin jagħmlu aktar xogħol t’editjar, traduzzjonijiet ta’ dawk l-istejjer li nkitbu bl-Ingliż u qari tal-provi.

school

 

Ħriġt mid-dar kmieni, fi triqti lejn il-Mellieħa . . .

… biex nibda l-2016 bi proġett ta’ kitba organizzat mill-iskola primarja tal-Mellieħa. Is-sena l-oħra, il-ħabib tiegħi Mark Camilleri, li huwa assistent kap f’din l-iskola, staqsieni nitħajjarx naħdem ma’ grupp ta’ studenti biex ngħinhom joħolqu kitbiet oriġinali li eventwalment jiġu ppubblikati.

colorful-pen-1058166_1920

Aċċettajt mill-ewwel għax nemmen li huwa dmir tiegħi li naqsam l-esperjenza tiegħi fil-kitba ma’ tfal li se jkollhom opportunità bħal din li jaraw xogħol tagħhom ippubblikat f’età tant żgħira. Bħali, kien hemm ukoll Rita Saliba u Leanne Ellul, żewġt iħbieb u awturi mill-aqwa li wkoll aċċettaw l-istedina ta’ Mark. 

Xogħoli huwa li fi 3 sessjonijiet, niltaqa’ mal-istudenti ta’ 3 klassijiet tas-6 sena. Apparti li nagħtihom tgħarif dwar il-kitba u dwar x’inhu mistenni minnhom, irrid ukoll naħdem magħhom biex ix-xogħol ikun ta’ kwalità. Jekk wieħed iqis il-kitba bħala prodott, jagħmel sens li l-verżjoni li tasal għall-publikazzjoni tkun prodott tal-aħjar kwalità possibbli – b’hekk ikunu kuntenti kemm il-qarrejja kif ukoll il-kittieba ċkejknin li se jkunu ħadmu fuq dan il-proġett.

L-ewwel sessjoni kienet nhar it-Tnejn 11 ta’ Jannar. Fiha tajt tgħarif ġenerali dwar x’inhi storja, dwar l-elementi prinċipali li ssib f’kull rakkont u dwar sorsi ta’ ispirazzjoni. Wara din l-introduzzjoni, rajna 3 filmati qosra minn 3 films popolari mat-tfal. Għal dan il-proġett għażilt li naħdem b’filmati minflok sorsi oħra għall-ideat. Din l-għażla għamiltha għax minn riċerka li għamilt jidher li prompts ta’ kitba viżivi huma bil-wisq aktar t’għajnuna għall-istudenti milli minn media oħra.

Wara kull filmat kellna diskussjoni qasira dwar dak li rajna. Għidtilhom biex jagħmlu xogħol ta’ detectives, u janalizzaw dak li raw u semgħu, biex jagħmlu lista ta’ elementi u temi li fih kull filmat. Wara l-filmati, it-tfal inqasmu fi gruppi biex jaħdmu flimkien fuq il-kitbiet. L-idea hi li jitgħallmu jisimgħu l-ideat ta’ xulxin u jieħdu rwoli differenti fi grupp. Pereżempju, hemm għadd ta’ tfal li l-kontribut tagħhom mhux se tkun il-kitba, iżda illustrazzjoni tal-istorja li se tinkiteb.

Ir-reazzjoni tat-tfal kienet wisq tajba. Ħadt gost narahom involuti, jistaqsu, jitkellmu bejniethom. Malli nqasmu fi gruppi rajthom mill-ewwel jieħdu rwoli differenti li huma tant naturali għalihom. L-ideat bdew jisparaw minn kull angolu.

Mill-iskola tlaqt sodisfatt li qanqalt il-ħeġġa għall-kitba f’dawn il-kittieba tal-futur. Sadanittant, l-istudenti, flimkien mal-għalliema tagħhom li tant urew koperazzjoni, se jkomplu jaħdmu fuq l-ideat tagħhom sabiex fis-sessjoni li jmiss, dik ta’ Frar, nara l-ewwel drafts tax-xogħolijiet tagħhom u nagħtihom pariri kif itejbu l-prodott tagħhom.